نظارت یا تحمیل؟؟
نقدي بر عملكرد وزارت آموزش و پرورش
تا كنون به اين فكر افتادهايد كه متوليان آموزشي كشورمان چه گروهي هستند و فلسفهي وجودي آموزش و پرورش چيست؟
شايد از چنين پرسشهايي متعجب شدهايد مگر در دنيا،انساني يافت ميشود كه جواب اين پرسش را نداند؟! خوب معلوم است ولينعمتهايآموزش و پرورش هر کشوری،دانشآموزان هستند و معلمان هم استخدام شدهاند تا اين قشر وسيع جامعه را آموزش دهند.
تا اينجا،حق با شما بود؟ حال به اين پرسش پاسخ دهيد كه چرا اين دو قشر ـ (دانشآموز و معلم) ـ هيچ دخالتي در امر آموزش و پرورش كشورمان ندارند؟!!
در صورتی که توانستید به پاسخ فوق جواب دهید همراه ما باشید تا سئوالات دیگری را مطرح کنیم تا نظارت وزرات آموزش و پرورش را در نظام آموزشی بیشتر مورد بررسی قرار دهیم ...
از كدام دانشآموز تا كنون نظرخواهي شده است كه تا چه حد سياستهاي آموزشي كشورش را ميپسندد؟ هنگامي كه آقايان خواستند نظام جديد آموزشي را با اختيار كامل بر دانشآموزان و معلمان تحميل كنند از كدام دانشآموز يا معلم نظرخواهي شد؟
یک نفر یک شبه نشسته و این طرح را نوشته و بعد به دستگاه عریض و طویل آموزش و پرورش داده و آموزش و پرورش هم آن را به اجرا در آورده ... نه طرح آزمایشی نه طرح مطالعاتی نه هیچ کار پژوهشی انگار متخصصین تعلیم و تربیت در کشور ما قحط است و یا پژوهشکده ای که در متن بالا ( آقای نهضت )بدان اشارتی داشت وجود نداشته و ندارد بعد هم که آن نظام بعد از قریب ده سال جمع شد ... انگار نظام آموزشی لباس آقایان بوده که بپوشند حالا دلشان را بزند و بعد آن را بیرون بیندازند و نظام سالی واحدی را جای آن بگذارند ... کسی هم بعد از ان کار مطالعاتی نکرد ببیند این طرحی که اجرا شد چقدر به سیستم آموزش کشور ضربه زد و چقدر مفید بود ... فقط تشویق و به به و چه چه بود و رضایت از خود ...
******
نزدیک یک سال هم می شود که کار عجیب دیگری در نظام آموزش و پرورش در حال رخ دادن است که هر عاقلی می داند که اشتباه است و آن ... سی ساعته شدن مشاوران دبیرستان هاست .
یکی نیست به این حضرات بالا نشین گوشزد کند که آقا بحران روانی در سراسر کشور موج می زند شما بجای تقویت مشاوره و تخصیص اعتبارات بیشتر جهت ارتقاء علمی و تخصصی مشاوره در آموزش و پرورش چگونه این تصمیم را می گیرید و اساسا مبنای این تصمیم گیری شما چیست ؟ وقتی از آقای کولیایی یکی از مسئولین دروه وزارت آقای حاجی این پرسش پرسیده شد فرمودند ( در زمانی بحث مشاوره به دلیل وجود نظام جدید ضرورت داشت اکنون این ضرورت برداشته شده ) این آقا اساسا تا چه حد با مشاوره آشنا بوده که چنین قضاوت حرفه ای داشته باشد و کسی نیست بپرسد شما چکاره هستید که ضرورت را تشخیص بدهید من به ایشان و کسانی که مدام به این موضوع دامن می زنند بد نیست آماری در اختیارشان قرار دهم که حداقل در واژه گزینی های روزمره خود کمی ملاحظه بفرمایند ....
ضرورت زمانی مشخص می شود که مشاور یکی از دبیرستان به دلیل این افزایش ساعت سر خورده می شود و در یک سال تحصیلی سه دانش اموز قرص برنج می خورد و کشته می شود بماند از آن پدر آموزش و پرورش در آمد تا بتواند آن خبر را از دهان ها جمع کند ... ضرورت زمانی مشخص می شود که در سال گذشته یکی از دانش آموزان دبیرستان های نمونه تهران در منطقه ... خود را حلق آویز می کند .. ضرورت زمانی بارز می شود که ....
ببینید این حوادث در یک سال تحصیلی اتفاق می افت بیش از چند مورد خودکشی در یک منطقه ... ( در نوبت های آینده اخبار و اسناد بیشتری در این خصوص خواهیم نوشت و شنید )
ببینید همه چیز را که نمی شود اداری نگاه کرد ... وگرنه من هم پشت آن میزی که شما نشسته اید می توانم هر تصمیمی بگیرم و بخشنامه کنم ... بیایید کمی پایین تر نترسید اتفاقی نمی افتاد شما که از رییس جمهور کشور محبوبمان بالاتر نیستید ... راحت با هواپیمای عمومی سفر می کند خود را از معلمان بدانید نه بر معلمان ...
گرچه امیدی ندارم که وزارت جدید هم فکری به حال مشاوره داشته باشد و ضرورت را به تمام معنا احساس کند
****************
* درسهايي را كه آقايان به اختيار بر دانشآموزان تحميل ميكنند بر چه روشي استوار است؟ تا چه اندازه دانشآموز و معلم در انتخاب مطالب درسي بهخصوص دروس عمومي نقش دارند؟ و دهها سوال ديگر...
ممكن است بگوييد آموزش و پرورش ناظر بر بهبود امور آموزشي است يا اين كه آموزش و پرورش خود نيز از ارگانهاي آموزشي است. اما بايد ديد كه آيا نظارت شامل موارد زير ميشود يا نه؟ البته در ذيل فقط اموري كه به معلمان محترم مربوط است ذكر ميشود
1ـ شيوهي طرح سوال بهعهدهي اداره است و معلم حق ندارد سوالي خلاف آنچه اداره مقرر كرده؛طرح كند.
2ـ بودجهبندي سوالات نيز بايد بر عهدهي اداره باشد.
3ـ ميزان ساعت آموزشي مفيد طبق فرمايش خود آقايان 45 دقيقه است اما معلم مجبور است نود دقيقه در كلاس بماند.
4ـ در تصحيح برگههاي امتحاني،روشهايي كه اداره صلاح بداند بايد اعمال شود و گرنه اداره
ميتواند هر تصميمي را عليه معلم خاطي بگیرد.
5ـ هربار وزارت آموزش و پرورش صلاح دانستبخشنامه يا تبصرهاي تصويب میشود حتي اگر اين بخشنامه سيستم آموزشي را بهكل تغيير دهد معلم موظف است با اختيار كامل آن را قبول كند.
6ـ طبق بررسيهاي بهعملآمده تعداد دانشآموزان در يك كلاس مفيد 20نفر است اما اگر اداره صلاح ديد كه 40 نفر بايد در كلاسهاي دولتي درس بخوانند دانشآموز و معلم موظف هستند آن را بپذيرند در غير اينصورت دانشآموزان براي بهبود آموزش خود ـ اگر والدين متمولي داشته باشند ـ ميتوانند در دبيرستانهاي غيرانتفاعي آزادانه ثبت نام نمايند.معلمان گرامي هم ميتوانند آزادانه و با اختيار كامل در صورت داشتن نفوذ و... در اين دبيرستانها تدريس نمايند.
البته موارد آنقدر زياد است كه برشمردن همهي آنها را به زماني ديگر موكول ميكنيم اما اگر بخواهيم دربارهي اين شش مورد نظر دهيم چه خواهيم گفت؟آيا ميتوانيم اينها را نوعي نظارت بدانيم؟ آيا اين نظارت دوطرفه است و معلمان هم ميتوانند بر امور وزارتخانهي مذكور نظارت داشته باشند؟ بهعنوان مثال معلمان ميتوانند در امور مربوط به عزل و نصبها، ميزان بودجهي وزارت و نحوهي هزينه شدن اين بودجه،تدوين بخشنامههاي آموزشي و اداري و....
نظارت يا حداقل اشراف داشته باشند؟
ما جوابگويي به اين سوالات و دهها سوال ديگر را بهعهدهي شما خوانندهي گرامي قرار ميدهيم و اميدواريم كه منصفانه به اين پرسشها پاسخ دهيد.چرا كه كساني كه بايد به اين پرسشها پاسخ گويند ترجيح ميدهند چنين سوالاتي را نشنوند يا اگر شنيدند از گوش ديگرشان بيرون رود.
البته در چند سال اخير به نظر ميرسد كه باز شدن گرههايي را از اين كلاف سردرگم شاهد بودهايم كه از جملهي آنها ميتوان به انتخاب مدير توسط معلمان ، تشكيل شوراي دانشآموزي اشاره كرد و اميدواريم كه با چنين رويكردهايي وضع نظام آموزشي ما بهبود يابد و بتوانيم گامهاي موثري را در راه پيشرفت آموزشي و تكنولوژي كشور از راه احياي سيستم آموزش و پرورش برداريم و بستري مناسب براي خلق استعدادهاي نهفته در دانشآموزان بهخصوص دانشآموزان محروم ايجاد كنيم و با رجوع به نظرات همگان،از تحميل آرا و نظرات جلوگيري كنيم و اين مهم امكانپذير نيست مگر آنكه زمينههاي آن ايجاد شود)) چون جمع شد معاني گوي بيان توان زد )).
با این حال از گوشه و کنار خبر می رسد که گویا انتخاب مدیران هم با طرح های جدید در هاله ای از ابهام قرار خواهد گرفت و بحث انتخابات مدیران هم بنا به مصالح وزارتی از میان خواهد رفت .. نمی دانم چه خواهد شد و بکجا خواهیم رفت ... اما امیدوارم که راهی را که می روند به ترکستان نباشد.
والسلام
عباس فرجی