معلم فردا

نگاه نو به يك استيضاح

در اين چند روز گذشته مقالات . نقد ها و حرف و حديث هاي فراواني در خصوص استيضاح وزير آموزش و پرورش نوشته و گفته شد . اما بر آن شديم  نگاه نوتري را به اين مقوله داشته باشيم و حرف جديدي را به قلم بياوريم .

فرشيدي متولد 1330 مشهد كه كارشناسي ارشد در رشته مهندسي شيمي خود را از شهر شيراز دريافت كرده . مدير اموزش و پرورش شهرهاي شيراز و آذربايجان شرقي بود . در مدارس شيراز و تهران تدريس كرده و گاهي براي روزنامه رسالت سر مقاله مي نوشته مدير نشريه زمزمه و چند پست ديگر از اين دست .

اكنون وزير است وزيري كه با 136 راي.  اعتماد مجلس را كسب كرده  و حرفهايي زده كه امروز او را به درد سر انداخته .

گرچه بر همگان پیدا بود که مجلس وقتی رای 136 نفری خود را به صلاحیت ایشان می داد می دانست که چندی بعد این وزیر برای دفاع مجدد به خانه ملت دعوت خواهد شد و این بار زمانی است که فرشیدی تنش به تن آقای فرهاد رهبر ریاست سازمان و مدیریت  خورده و از خواب بر خواسته و فهمیده که وعده ای که داده همه یک رویا بیش نبوده .

رئیس جمهور اشتباه نکرده بود، فرشیدی از نظر شخصیتی مردی بسیار صادق و ساده ای است و این بر هیچ کسی پوشیده نیست و به حق اگر بخواهیم قبول کنیم  فر شیدی کسی است که از میان معلمان برخاسته ، معلمی است ساده و با نيات تماما خيرخواهانه، و این انتخاب درست رئیس جمهور بر خاسته از اعتراض چندین و چندساله معلمان که چرا وزیرشان از میان فرهنگیان و معلمان نيست بوده ،  احمدی نژاد به وعده خود عمل مي كند و این بار کسی را انتخاب می کند که با درد آشنا است ، صادق است و سالم

آن زمان که مرتضی حاجی رای اعتماد می گرفت همه معلمان اعتراض داشتند که چرا وزیرشان معلم نیست و اینکه چرا وزرات آموزش پرورش را سیاسی می کنید اما احمدی نژاد این را هم لحاظ کرده بود و معلمی را به عنوان  وزیر به مجلس پیشنهاد کرده بود ، که تا چند مدت پیش از روی کتش گچ تخته سياه  را پاک می کرده ، گرچه نمی توان گفت که فرشیدی سیاسی نیست اما باید قبول کنیم که او اهل سیاسی بازی هم نبوده و در این مدت عملکردش نشان از این موضوع دارد .او مدتي در روزنامه رسالت سر مقاله مي نوشته مثل خيلي از معلم ها كه قلم به دست مي گيرند و مي نويسند گاهي براي دلشان گاهي براي فكرشان و در اين جرگه فرشيدي هم براي فكرش قلم مي زده و اين نشان از ان نمي تواند باشد كه او سياستمدار است و يا سياسي كاري مي كند مثل هر كسي براي خود خط مشي دارد كه برخي آن را حزبي و غير حزبي تلقي مي كنند  .

اما پاشنه آشیل او همان سادگی او بود صداقتی که گمان نمی کرد روزی گریبانش را بگیرد و امروز او را به رای مجدد مجلس بکشاند . این جا چند پیش فرض مطرح بود که چرا مجلس او را باید استیضاح نماید  ؟مجلسي كه خود مي دانست و مي داند كه كار وزرات آموزش و پر ورش با استيضاح و بر كناري وزير حل نمي شود خودش مي داند براي يك وعده بنظر كوچك در آموزش و پرورش چقدر بايد به اين در و آن در زد تا 600 ميليارد جور كرد اما با اين حال تصميم مي گيرد او را استيضاح كند چرا ؟   

 اول اینکه : او در مدیریت کلان وزراتخانه سابقه ای ندارد و از خط و خطوط آن اطلاعی نداشته !؟

حق در ظاهر با این دسته از مخالفان می باشد او مدیریت کلان نداشته اما آیا مگر فقط داشتن مدیریت کلان می توانست و می تواند مشکل آموزش و پرورش را حل نماید ؟ اگر این گونه بوده چرا وزیر قبل از او یعنی آقاي مرتضی حاجی استیضاح شد او که سابقه چندین دوره وزارت در دستگاههای  مختلف را داشته او چرا استیضاح شد ؟ او که وزیر زاده شده بود ! و تا جایی که به یاد داریم چندین دوره وزارت و پست مدیریتی کلان بر تارک پیشانیش نوشته شده بود ؟! پس این نمی تواند دلیل کافی برای این استیضاح باشد .

در ثانی مگر بر پیشانی مدیران باید نوشته شود وزیر و کفیل و ... مگر آقای احمدی نژاد سابقه ریاست جمهوری داشته که اکنون او را به محکمه ببریم و بگوییم جناب رئیس جمهور چون شما سابقه مدیریت و ریاست کشور را  نداشته اید در این قسمت یا آن قسمت مشکل پیش آمده ؟! این مشکلات به این دلیل است که شما قبلا رئیس جمهور نبوده اید؟!!این ایراد ها بیش از آنکه منطقی جلوه کند بنظر بنی اسرائیلی می آید که از مجلس بعید است با تمسک به این دست آویز فرشیدی را رد صلاحیت کنند .

در عین حال این نیز درست بود  که او وقتی وارد تشکیلات وزارتخانه شد به اعتقاد بسیاری عجله کرد و در عزل و نصب ها بی دقتی نشان داد و بر عکس عده ای دیگر معتقد هستند  که باید گربه را دم حجله می کشت و همه را از بیخ و بن می زد و چون چنین نکرده باید محاکمه اش کنیم .چیزی که در مجلس گویا بسیاری از نمایندگان بر آن اعتراض دارند یعنی اینکه او چرا اینقدر عزل و نصب انجام داده ؟ حتی در سطح مدیران مدارس ، این  شبه زمانی می توانست درست باشد که در دولت های قبل این موضوع مصداق نداشته باشد ، اما مگر ما در دولت قبلی این موضوع را به چشم خود ندیدیم ؟ چقدر تغییر و جابجایی  داشتیم؟ چطور آن زمان چون وزیر با تجربه بوده ، خرده ای به ایشان وارد نشد و امروز این موضوع مهم جلوه می کند ؟ باز اين سئوال تكراري مطرح مي شود كه بر تارك مديران نوشته شده مدير و چون او مدير زاده شده بايد مدير بماند ؟ به هر صورت بايد قبول كرد كه در جابجايي قدرت . نيروها هم جابجا مي شوند اين بنا به صلاحديد فرشيدي و يا هر وزير ديگري كاملا منطقي است و طبيعت تصدي مديريت كلان هم همين است. اما اينكه ما شايستگي را بخواهيم ملاك و محور سخن خود قرار دهيم حرف تازه اي است گرچه باز مي توان سئوال مطرح كرد كه ملاك شايستگي را چه بايد دانست ؟

دوم اینکه : افت تحصیلی در دوره وزرات فرشیدی  زیاد بوده ، گفتن این نکته از زبان برخی نمایندگان جای تعجبی ندارد !! اما عده ای از امضاء کنندگان استیضاح كه دستي در آموزش و پرورش دارند خود واقف هستند که برنامه ای که برای وزارت اموزش پرورش نوشته و بسته می شود اگر خیلی زود بسته شده باشد حداقل شش ماه قبل از آغاز سال تحصیلی می باشد یعنی زمانی که فرشیدی هنوز به وزرات نرسيده بود . زمانی که  سرپرستی وزراتخانه به عهده ی علی اصغر فانی بود و حتی قبل از ان یعنی زمانی که هنوز مرتضی حاجی بر مسند وزرات تکیه زده بود ،گرچه این بدان معنا نیست که بخواهیم توپ را زمین حریف بیاندازیم و بگوییم او مقصر است نه ، ولی کم لطفی خواهد بود که افت تحصیلی را به ایشان منتصب بدانیم، ضمن آنکه تالیف کتب درسی با حجمی که در کشور است یکسال و شاید دوسال قبل از رسیدن آن به دست دانش اموز صورت می گیرد ، یعنی به نقلی اگرشما بخواهید تغییري در این وزارتخانه ببیند باید بدانید ثمره آن حداقل دو سال بعد نشان داده می شود . آن دسته از دوستاني كه در مجلس نشسته اند گمان مي كنند آموزش و پرورش به اندازه يك جزيره كوچك است كه مي توانيد بلند گو بدست بگيريد و از اين سو با آن سوي آن حرف خود را انتقال دهيد . غافل از انكه اين وزارتخانه خود براي خود  قاره اي است مستقل كه براي ايجاد ارتباط حداقل دو سال نوري را بايد طي كنيد تا به گوشه اي از آن برسيد .يادمان باشد وقتي نظام آموزشي عوض شد 7 سال بعد اثرات  منفي و مثبت آن مشخص شد  مجلسيان مسبوق باشند كه وقتي از اموزش و پرورش صحبت مي كنند اينقدر سطحي نگري نكنند . ما مشكل را جاي ديگري رصد كرده ايم اگر اهتمام مجلس بر رفع مشكل آموزش پرورش است بد نيست همسو باشد امتياز بدهد همكاري كند تحقيق كند تفحص كند نظارت كند كه آيا آنچه داده به سر انجام مي رسد يا نه كار وزير نيست خودتان هم قبول داريد اين موضوع عزم ملي مي خواهد و تا پشتوانه اين كار نباشد فرشيدي نه هر وزرير ديگري بيايد همين آش و همين كاسه است . عمده مشكلي كه مطرح است مسئله ميعشت معلمان و منزلت اجتماعي اين توده فرهنگي است كه اين مشكل هم با جابجاي وزير و  وكيل حل شدني نيست . اما نمي دانم مجلس چرا اصرار به تكرار تجربه غلط دارد شما بارها استيضاح وزير آموزش وپرورش را در دستور كار قرار داده ايد و هر بار ديده ايد با استيضاح مشكلات حل نشده . بايد هم پياله شد و بقول دوستاني كه خرده ي مديريتي به فرشيدي مي گيرند كلان نگري كرد و مشكل را حل كرد .

سوم اينكه : وعده ها و مطالبات كه وزير در اخذ راي اعتماد عنوان كرد ه بود محقق نشد.

پندار وزير بر آن حكايت بود كه مردي روغني بالاي سر داشت و با خود مي انديشيد اگر آن روغن را بفرشد دو گوسنفد بخرد و چون گوسنفدانش بزايند و هر كدام جفت به سالي چهار گوسفند خواهد داشت و چون چهار گوسفند جفت بزايد 16 جفت و همينطور گله اي بزرگ خواهد داشت كه شيرش را بفرشد و پشمش را بريسد و پولش به تجارت بزند و آنگاه برجي بخرد و حكومتي داير كند و در اين هنگام  خواست اعصاي حكومتش را بچرخاند روغن از بالاي سر به زمين ريخت و همه خيالات نقش بر آب شد .

اين مثل همچون حكايت وعده بود و استيضاح همچون چوب به روغن خورده . جميع معلمان بر اين باورند كه وزيري كه در سه ماهه پايان سال مشكل پرداخت حقوق كار كنان خود را دارد به چه جهت آنچه دارد هم از ايشان بگيريم ؟ مگر وزيري ديگر بر اين مسند بنشيند مي تواند آن وعده را محقق كند ؟ بي تعارف بايد بگوييم كسر بوجه  وزارتخانه  بيشترين مشغله ذهني وزير است نه دو ماه پاداش و اگر شما خير انديش هستيد و منطقي نگر كمك كنيد حقوق پايان سال  معلمان به موقع پرداخت شود معلمان از دو ماه پاداش خود گذشته اند شما و دوستان كاسه داغ تر از آش نشويد .

اما اينكه چرا وزير وعده به گزاف داد را بايد بگوييم كه خاطر همه مي باشد كه در دوره رياست جمهور نامزدي عنوان كرده بود اگر رئيس جمهور شود 50 هزار تومان به همه پول خواهد داد . او رئيس جمهور نشد ببينيم 50 هزار تومان پرداخت مي كند يا نه اما آنچه بعد اتفاق افتاد جالب توجه بود و آن اينكه وقتي پرسيدند آيا قصد پرداخت داشتي؟ گفته بود: (( نمي شود)) و زماني كه پرسيده بودند چرا وعده دادي؟  پاسخ شنيده بودند: ((  چون مردم به وعده بهشت  به من راي نمي دادند )).

اگر ما منطق نگري را پيشه كنيم در خواهيم يافت كه مجلس هم همين نگرش را داشته و وزير مجبور بود به وعده اي راي بگيرد و گرنه مجلس نه به اين  وزير و نه به صد پيشنهاد ديگر هم راي نمي داد همچنان كه به آقاي اشعري راي نداد .

تا زماني كه نگرش مصرفي به آموزش و پرورش داشته باشيم آش همان آش است و كاسه همان كاسه و اگر مي خواهيم كاري كنيم بايد از خر شيطان پايين بيايم و قبول كنيم كه آموزش پررورش بخش مولد است .

گاهي من گمان مي كنم اين نگرش مصرفي و غير مصرفي كي از آموزش پرورش رخت برخواهد بست و كي ما به اين نقطه از درك هستي خواهيم رسيد كه هدف در تمامي امور تربيت انسان بسوي كمال است نه رسيدن  به بازارهاي جهاني؟

چهارم اينكه : احياي معاونت پرورشي چرا به تاخير افتاده؟

در تلويزيون مدت هاي پيش برنامه اي پخش مي شد بنام ديدني ها . آنجا برج هاي بلندي را نشان مي داد كه پس از مهمات گذاري مناسب در عرض چند ثانيه مثل كره آب مي شد و بر زمين مي ريخت . اين فرو پاشي ناگهاني را چند بار تكرار مي كردند تا ببينده لذت بيشتري ببرد . چرا فكر مي كنيد بيننده لذت مي برد ؟ چون در عرض چند ثانيه يك آسمان خراش چند صد طبقه فرو مي ريزد و آدم را به فكر مي اندازد كه چقدر زحمت مي خواهد و چقدر زمان طول خواهد كشيد كه اين ساختمان از نو ساخته شود وقتي فيلم برعكس مي شد ساختمان در عرض چند ثانيه باز به حالت اول باز مي گردد ولي من به دوستان مجلسي عرض مي كنم آنها فقط فيلم هستند شما باور نكنيد .

عباس فرجي

عضو گروه مشاوران جوان وزير آموزش و پرورش